बावन बुटीपासून ते चंबा रुमालपर्यंत, पारंपरिक हस्तकलांना आधुनिक वळण मिळाले आहे.

     साप्ताहिक"जनता की आवाज"

              न्युज नेटवर्क 

 

अहमदाबाद/भंडारा :- पिढ्यानपिढ्या, नालंदामधील कारागीर बावन बुटी साड्यांमध्ये ५२ नक्षीकाम विणत आले आहेत. अहमदाबादमध्ये, त्यांच्या या कलेला चंबा रुमाल आणि मर्लिन मन्रोच्या पटोला विणकामासोबत स्थान मिळाले आहे. देशभरातील १०० हून अधिक कारागीर 'छाप (इम्प्रिंट) २०२६' मध्ये सहभागी होत आहेत, जो ३० ऑक्टोबरपर्यंत साबरमती रिव्हरफ्रंटवर सुरू आहे.

शिल्क कारागीर से हस्तकला.

हा कार्यक्रम दाखवतो की, कारागीर पारंपरिक हस्तकलांना प्रासंगिक ठेवण्यासाठी समकालीन डिझाइन आणि उत्पादनांचा कसा वापर करत आहेत.

बावन बुटी बनवणारे कारागीर कमलेश कुमार म्हणाले की, हे नमुने अतिरिक्त वेफ्ट विणकाम वापरून तयार केले जातात आणि त्यांची एकूण संख्या ५२ असणे आवश्यक आहे. "हे कापड सुती, रेशीम किंवा दोन्हीच्या मिश्रणाचे असू शकते. त्याच्या बारकाईमुळे ते या प्रदेशाची एक वारसा वस्तू म्हणून जतन करण्यास मदत झाली आहे," असे ते म्हणाले. 'छाप' हा नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ फॅशन टेक्नॉलॉजी (NIFT) चा एक अनोखा उपक्रम आहे, जो देशभरातील कारागिरांना एक व्यासपीठ उपलब्ध करून देतो. NIFT गांधीनगर गुजरातमध्ये पहिल्यांदाच या कार्यक्रमाचे आयोजन करत आहे.

अलग-अलग डिझाईन हस्तकलाकार द्वारा 

सुरेंद्रनगर येथील राजकोट पटोला विणकर, मुकेश राठोड यांनी अहमदाबादच्या 'सी-दी सय्यद जाली' आणि मर्लिन मन्रो यांच्यापासून प्रेरित नक्षीकाम करण्यासाठी पारंपरिक पद्धतींचा वापर केला आहे.

विदर्भातील हँडलूम क्लस्टरमधील मनीष जोशी मोहाडी यांनी जीआय-टॅग असलेल्या करवती किनार साड्यांना नवीन नक्षीकाम, रंग आणि उत्पादनांसह नव्याने सादर केले आहे.

जोशी म्हणाले, "या साडीला तिचे नाव तिच्या वैशिष्ट्यपूर्ण करवतीसारख्या किनारमुळे मिळाले आहे. ही साडी सामान्यतः तुसार रेशमापासून बनवली जाते आणि त्यात अनेक पारंपरिक विणकाम पद्धतींचा संगम असतो. माझ्यासारखे कारागीर नवीन नक्षीकाम, रंगसंगती आणि नवीन पिढीला आकर्षित करणाऱ्या उत्पादनांद्वारे या साडीला नवीन जीवन देत आहेत." हिमाचल प्रदेशातील अंजली वकील यांनी एक चंबा रुमाल सादर केला. त्यांनी सांगितले की, त्यांच्या सासूबाई या कलेतील एक सुप्रसिद्ध कलाकार आहेत, ज्यामध्ये मोठ्या रुमालावर भरतकाम केले जाते.

"चंबा रुमालाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची दुहेरी शिलाई, ज्यामुळे दोन्ही बाजू एकसारख्या दिसतात," असे त्या म्हणाल्या. या कार्यक्रमात या प्रदेशातील वैशिष्ट्यपूर्ण कलाकुसरीचे व्हर्च्युअल रिॲलिटी प्रदर्शनही सादर करण्यात आले. एनआयएफटी-जीचे संचालक समीर सूद म्हणाले की, विद्यार्थी आणि प्राध्यापकांनी प्रत्येक राज्यातील आठ ते नऊ प्रमुख कलाकुसरीच्या वस्तू ओळखल्या आणि अभ्यागतांसाठी माहितीपूर्ण, संवादात्मक वॉकथ्रू तयार केले.