७९ व्या स्वातंत्र्यदिनाचा संकल्प : धर्मद्वेषाला नाही, समता व बंधुत्वालाच होकार! डॅा. विजय मोरे

आजचा दिवस आपल्याला पुन्हा एकदा स्मरण करून देतो की स्वातंत्र्य हा फक्त ब्रिटिशांच्या राजवटीतून मिळालेला राजकीय अधिकार नव्हता; तो समता, बंधुता, न्याय आणि लोकशाहीच्या मूल्यांवर आधारलेला सामाजिक क्रांतीचा पाया होता. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी स्पष्ट केले होते की राजकीय स्वातंत्र्य अपूर्ण आहे, जोपर्यंत सामाजिक आणि आर्थिक स्वातंत्र्य समाजातील प्रत्येक व्यक्तीला मिळत नाही.

पण आज प्रश्न विचारावा लागतो – आपण खऱ्या अर्थाने स्वतंत्र आहोत का?

धर्मद्वेषाची काळी छाया

आज समाजात धार्मिक ध्रुवीकरणाची, द्वेषाची आणि हिंसाचाराची लाट पसरवली जात आहे. जाती-धर्माच्या आधारावर एकमेकांवर अविश्वास निर्माण केला जातोय. बाबासाहेब म्हणाले होते की, “धर्म हा जर मानवी मूल्यांच्या विरोधात गेला, तर तो नष्ट केला पाहिजे.” धर्माच्या नावाने समाज विखुरण्याचा, द्वेष पसरवण्याचा हा खेळ थांबला नाही, तर स्वातंत्र्याचा खरा आत्मा गुदमरून जाईल.

भ्रष्टाचार आणि प्रशासनातील अन्याय

आज भ्रष्टाचार सर्वत्र पसरलेला आहे—प्रशासन, राजकारण आणि सार्वजनिक जीवनामध्ये. गरीब आणि कष्टकरी जनता मूलभूत हक्कांपासून वंचित राहते, तर सत्ताधाऱ्यांच्या जवळ असणाऱ्यांची तिजोरी भरत राहते. हा अन्याय थांबवला नाही, तर स्वातंत्र्याची किंमत केवळ काही लोकांच्याच हातात जाईल. डॅा.बाबासाहेब आंबेडकरांनी चेतावणी दिली होती की “लोकशाही ही केवळ राजकीय व्यवस्थेपुरती मर्यादित राहिली, आणि सामाजिक व आर्थिक विषमता जर कायम राहिली, तर ती लोकशाही फार काळ टिकणार नाही.”

भाषावादाचे राजकारण

आपण एकाच मातृभूमीचे नागरिक असूनही भाषा आणि प्रांतीय भेदाच्या राजकारणाने समाज फोडला जातो. डॅा. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या दृष्टीने भारताची खरी ताकद विविधतेत आहे. त्यांनी सांगितले होते – “भारतातील विविधतेतून एकात्मतेचा मार्ग निघाला पाहिजे, अन्यथा आपण स्वतःच आपला नाश करून घेऊ.”

तरुणाईकडे अपेक्षा

आजचा सर्वांत मोठा प्रश्न म्हणजे तरुणाईचा दिशाभूल होणे. धार्मिक द्वेष, खोट्या इतिहासाचा प्रचार आणि आंधळ्या भक्तीच्या नादात तरुण आपला विवेक गमावत आहेत. हेच तरुण जर संविधानिक मूल्यांची मशाल हाती घेतील, तर भारत जगासमोर बंधुत्व, समता आणि सामाजिक न्यायाचा खरा आदर्श ठरू शकतो.

संकल्प काय असावा?

• धर्मद्वेष, जातीयवाद आणि भाषावादाला स्पष्ट नकार

• भ्रष्टाचाराविरोधात ठाम भूमिका

• सामाजिक न्याय आणि समानतेसाठी सक्रिय प्रयत्न

• तरुण-तरुणींनी संविधान वाचणे, समजून घेणे आणि त्यानुसार कृती करणे

• लोकशाही केवळ मतदानापुरती नाही तर दैनंदिन जीवनातील सहभागातून जगवणे.

स्वातंत्र्यदिन फक्त झेंडा फडकावण्याचा उत्सव नाही. तो आहे आत्मपरीक्षणाचा क्षण. डॅा. बाबासाहेब आंबेडकरांनी दिलेल्या संविधानिक मूल्यांवर चालत, आपण जर खऱ्या अर्थाने न्याय, समता आणि बंधुत्वाचा ध्यास घेतला नाही, तर आपले स्वातंत्र्य उधारचे ठरेल.

आजचा खरा संकल्प असा असला पाहिजे—

“धर्मद्वेष नष्ट करणे, भ्रष्टाचार उखडून टाकणे आणि बंधुत्वावर आधारित समाज निर्माण करणे.”

यातच भारताचे भवितव्य सुरक्षित आहे.

🇮🇳 स्वातंत्र्यदिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा! 🇮🇳

                डॅा. विजय मोरे

      सरचिटणीस, महाराष्ट्र राज्य 

रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)

               युवक आघाडी