आंधळ्यांच्या शहरात आरसे विकले जातात …

आजच्या भारतातील वास्तव पाहिले तर “आंधळ्यांच्या शहरात आरसे विकले जातात” ही म्हण अत्यंत समर्पक वाटते. कारण सत्य समोर असूनही अनेक लोक ते पाहण्यास तयार नाहीत. समाजात खोटेपणा, दिखावा, भ्रष्टाचार, अन्याय आणि स्वार्थ इतक्या मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे की सत्य बोलणारा माणूसच चुकीचा ठरवला जातो.

आज देशात शिक्षण वाढले, तंत्रज्ञान प्रगत झाले, डिजिटल क्रांती झाली; पण माणसाच्या विचारांची प्रगल्भता मात्र अनेक ठिकाणी हरवत चालली आहे. सोशल मीडियावर खोट्या प्रसिद्धीसाठी लोक स्वतःचे खोटे व्यक्तिमत्त्व तयार करतात. समाजसेवेच्या नावाखाली स्वतःचा फायदा करून घेणारे लोक समाजात मोठे नेते आणि कार्यकर्ते म्हणून मिरवतात. खरे काम करणारे मात्र शांतपणे संघर्ष करत राहतात.

आज परिस्थिती अशी झाली आहे की,

प्रामाणिक माणूस उपेक्षित राहतो आणि फसवणूक करणारा प्रसिद्ध होतो.

सत्य मांडणाऱ्यावर टीका होते आणि खोटेपणा पसरवणाऱ्यांची वाहवा केली जाते.

यालाच कदाचित “आंधळ्यांच्या शहरात आरसे विकणे” असे म्हणतात.

भारतातील अनेक सामान्य नागरिक आजही मूलभूत सुविधांसाठी झगडत आहेत. कुठे शेतकरी आत्महत्या करतो, कुठे बेरोजगार युवक नोकरीसाठी धावपळ करतो, तर कुठे महिलांवर आणि बालकांवर अत्याचाराच्या घटना घडतात. पण या गंभीर प्रश्नांपेक्षा लोकांना सोशल मीडियावरील वाद, खोट्या बातम्या आणि दिखाव्याच्या गोष्टींमध्ये अधिक रस दिसतो.

लोकशाहीच्या नावाखाली अनेकदा जनतेची दिशाभूल केली जाते. निवडणुकीच्या वेळी मोठमोठी आश्वासने दिली जातात; पण निवडणूक संपल्यानंतर सामान्य माणसाच्या समस्यांकडे दुर्लक्ष होते. जनता सुद्धा अनेकदा जात, धर्म, पक्ष आणि व्यक्तिपूजेमध्ये इतकी अडकते की खरे प्रश्न मागे पडतात.

आजच्या काळात माणूस सत्य स्वीकारण्यापेक्षा स्वतःच्या सोयीचे खोटे मान्य करणे पसंत करतो. म्हणूनच समाजात विवेक, प्रश्न विचारण्याची वृत्ती आणि वास्तव पाहण्याची क्षमता कमी होत चालली आहे. जो व्यक्ती लोकांना वास्तव दाखवण्याचा प्रयत्न करतो, त्यालाच विरोध सहन करावा लागतो.

परंतु अजूनही आशा संपलेली नाही.

देशात अनेक प्रामाणिक शिक्षक, सामाजिक कार्यकर्ते, पत्रकार, डॉक्टर, शेतकरी आणि सामान्य नागरिक आहेत जे सत्यासाठी संघर्ष करत आहेत. समाजाला जागृत करण्यासाठी, संविधानिक मूल्ये जपण्यासाठी आणि अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. अशाच लोकांमुळे लोकशाही जिवंत आहे.

आज गरज आहे ती डोळे उघडण्याची.

फक्त पाहण्याची नाही, तर वास्तव समजून घेण्याची.

कारण जेव्हा समाज सत्याकडे दुर्लक्ष करतो, तेव्हा खोटेपणाचा बाजार वाढतो आणि मग खरोखरच “आंधळ्यांच्या शहरात आरसे विकले जातात.”

                डॉ.प्रा.देवानंद बि. नंदागवळी

                           भंडारा