महान क्रांतिकारक अमर शहीद चंद्रशेखर आझाद : स्वातंत्र्य, स्वाभिमान आणि बलिदानाचे अखंड प्रेरणास्थान.✍️ डॉ. देवानंद बी. नंदागवळी

           "दुश्मनाच्या गोळ्यांचा आम्ही सामना करू, आम्ही आझाद होतो, आझाद आहोत आणि आझादच राहू!" या तेजस्वी विचाराने संपूर्ण देशातील तरुणांच्या मनात स्वातंत्र्याची ज्योत चेतवणारे महान क्रांतिकारक अमर शहीद चंद्रशेखर आझाद हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याचे अद्वितीय शिलेदार होते. त्यांच्या जयंतीनिमित्त या राष्ट्रनायकाला विनम्र अभिवादन!

      23 जुलै 1906 रोजी मध्यप्रदेशातील भाबरा (सध्याचे चंद्रशेखर आझाद नगर) येथे त्यांचा जन्म झाला. लहानपणापासूनच अन्यायाविरुद्ध लढण्याची वृत्ती आणि मातृभूमीबद्दल अपार प्रेम त्यांच्या स्वभावात होते. अवघ्या 15 व्या वर्षी असहकार आंदोलनात सहभागी झाल्यामुळे त्यांना अटक करण्यात आली. न्यायालयात नाव विचारले असता त्यांनी निर्भयपणे "नाव – आझाद, वडिलांचे नाव – स्वातंत्र्य आणि पत्ता – जेल" असे उत्तर दिले. त्या दिवसापासून संपूर्ण देश त्यांना "चंद्रशेखर आझाद" या नावाने ओळखू लागला.

      काकोरी कटानंतर त्यांनी भगतसिंग, राजगुरू, सुखदेव आणि इतर क्रांतिकारकांसह हिंदुस्तान सोशलिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशन (HSRA) या संघटनेचे पुनर्गठन केले आणि ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध सशस्त्र लढ्याचे नेतृत्व केले. त्यांचा उद्देश केवळ परकीय सत्ता हाकलून लावणे नव्हता, तर स्वाभिमानी, न्याय्य आणि समताधिष्ठित भारत घडविणे हा होता.

      27 फेब्रुवारी 1931 रोजी इलाहाबाद (सध्याचे प्रयागराज) येथील अल्फ्रेड पार्कमध्ये ब्रिटिश पोलिसांनी त्यांना घेरले. शेवटच्या श्वासापर्यंत शत्रूशी लढत राहिलेल्या या वीराने इंग्रजांच्या हाती जिवंत सापडण्यापेक्षा स्वतःवर गोळी झाडून "आझाद" राहण्याची प्रतिज्ञा पूर्ण केली. त्यांचे हे सर्वोच्च बलिदान भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासातील सर्वात प्रेरणादायी घटनांपैकी एक आहे.

      आजच्या तरुण पिढीने चंद्रशेखर आझाद यांच्या जीवनातून राष्ट्रप्रेम, निडरता, स्वाभिमान, त्याग, शिस्त आणि अन्यायाविरुद्ध संघर्ष करण्याची प्रेरणा घ्यावी. देशासाठी जगणे आणि आवश्यक असेल तर देशासाठी सर्वस्व अर्पण करण्याची भावना त्यांच्या जीवनातून शिकण्यासारखी आहे.

      चंद्रशेखर आझाद यांचे जीवन हे केवळ इतिहासाचे एक पान नसून प्रत्येक भारतीयासाठी राष्ट्रनिष्ठा, धैर्य आणि स्वाभिमानाचा जिवंत संदेश आहे. त्यांच्या विचारांचा आणि बलिदानाचा आदर्श जपत आपण संविधानिक मूल्ये, लोकशाही आणि राष्ट्रहित यांचे रक्षण करण्याची प्रतिज्ञा करूया.

      महान क्रांतिकारक अमर शहीद चंद्रशेखर आझाद यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांना कोटी कोटी विनम्र अभिवादन! त्यांचे तेजस्वी जीवन आणि अमर बलिदान युगानुयुगे प्रत्येक भारतीयाला प्रेरणा देत राहो. जय हिंद!.

.          ✍️ डॉ.प्रा.देवानंद बी. नंदागवळी

                                भंडारा