अहंकाराचा काटा काढा, आयुष्य आनंदाने जगा ...

"जसा पायातून काटा निघाला की चालायला मजा येते, तसा मनातून अहंकार निघून गेला की आयुष्य जगायला मजा येते. म्हणून श्वास घेतोय तोवर जगून घ्यावं छान; झाडालाही कळत नाही, कधी कोणतं गळेल पान."

ही ओळ आपल्याला जीवनाचे अत्यंत गहन आणि वास्तव तत्त्वज्ञान शिकवून जाते. माणसाच्या जीवनातील अनेक दुःखांचे, वादांचे आणि तणावांचे मूळ जर शोधले, तर त्यामागे अहंकार हा मोठा घटक दिसून येतो. जसा पायात रुतलेला काटा प्रत्येक पावलागणिक वेदना देतो, तसाच मनात रुजलेला अहंकार प्रत्येक नात्यात, प्रत्येक निर्णयात आणि प्रत्येक कृतीत दुःख निर्माण करतो.

अहंकार माणसाला स्वतःच्या मर्यादा विसरायला लावतो. तो इतरांच्या भावना, विचार आणि कर्तृत्वाचे महत्त्व कमी करतो. त्यामुळे नात्यांमध्ये दुरावा निर्माण होतो, मैत्री तुटते आणि कुटुंबातील सौहार्द कमी होते. परंतु ज्या क्षणी माणूस अहंकाराचा त्याग करतो, त्या क्षणी त्याच्या मनात नम्रता, प्रेम आणि सहकार्याची भावना निर्माण होते. अशा व्यक्तीला जीवनातील प्रत्येक क्षण सुंदर वाटू लागतो.

आजच्या स्पर्धात्मक युगात यश मिळवणे महत्त्वाचे आहे, पण त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे त्या यशासोबत विनम्रता जपणे. कारण संपत्ती, पद, प्रतिष्ठा आणि सत्ता या गोष्टी कायमस्वरूपी नसतात. इतिहास साक्षी आहे की अनेक महान व्यक्तींनी आपल्या नम्र स्वभावामुळे लोकांच्या मनात अढळ स्थान निर्माण केले. त्यांच्या कर्तृत्वापेक्षा त्यांची माणुसकी अधिक स्मरणात राहिली.

जीवनाचे आणखी एक सत्य म्हणजे त्याची अनिश्चितता. झाडालाही कळत नाही की कोणते पान कधी गळून पडेल; त्याचप्रमाणे माणसालाही आपल्या आयुष्याचा पुढचा क्षण माहित नसतो. म्हणूनच प्रत्येक दिवस हा शेवटचा दिवस असल्यासारखा आनंदाने, प्रेमाने आणि सकारात्मकतेने जगणे आवश्यक आहे. राग, द्वेष, मत्सर आणि अहंकार यांच्यात वेळ वाया घालवण्यापेक्षा प्रेम, मैत्री आणि सेवाभाव यांचा स्वीकार करणे अधिक योग्य ठरते.

आपण किती वर्षे जगलो यापेक्षा आपण कसे जगलो याला अधिक महत्त्व आहे. आपल्या शब्दांनी, कृतींनी आणि वर्तनाने इतरांच्या जीवनात आनंद निर्माण करता आला, तरच आपले जीवन खऱ्या अर्थाने सार्थकी लागते. म्हणून स्वतःला मोठे समजण्याऐवजी इतरांना समजून घेण्याचा प्रयत्न करा. स्वतःचा गौरव करण्याऐवजी इतरांचे गुण ओळखायला शिका.

आजच आपल्या मनातील अहंकाराचा काटा काढून टाका. नम्रतेचा, प्रेमाचा आणि कृतज्ञतेचा मार्ग स्वीकारा. कारण जीवन खूप सुंदर आहे, पण ते अनुभवण्यासाठी मन मोकळे असणे आवश्यक आहे. श्वास आहे तोपर्यंत आनंदाने जगा, चांगुलपणाची बीजे पेरा आणि प्रत्येक क्षणाचे स्वागत करा. कारण कोणते पान कधी गळेल, हे झाडालाही माहित नसते.

"अहंकार माणसाला मोठं असल्याचा भास देतो, पण नम्रता त्याला खऱ्या अर्थाने महान बनवते."

               डॉ.प्रा.देवानंद बि.नंदागवळी

                             भंडारा