ज्येष्ठ समाजसेवक सोनम वांगचुक यांचे दिल्लीतील जंतर मंतर येथे सुरू असलेले अन्न त्याग आंदोलन…देशवासीयांची भूमिका आणि भविष्यातील परिणाम.....

.                   अग्रलेखक✍️

            समाजमित्र नाशिक चवरे 

भारतातील लाखो विद्यार्थी वर्षानुवर्षे कठोर परिश्रम करून विविध स्पर्धा परीक्षा देतात. या परीक्षांवर त्यांचे करिअर, कुटुंबाची स्वप्ने आणि देशाचे भविष्य अवलंबून असते. मात्र, वारंवार घडणाऱ्या पेपरफुटीच्या घटना, परीक्षा प्रक्रियेतील कथित अनियमितता आणि त्यातून निर्माण झालेला विद्यार्थ्यांचा असंतोष हा देशासाठी चिंतेचा विषय ठरला आहे. या पार्श्वभूमीवर शिक्षण व्यवस्थेत पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि विद्यार्थ्यांना न्याय मिळावा या मागण्यांसाठी समाजसेवक व शिक्षणतज्ज्ञ सोनम वांगचुक यांनी नवी दिल्लीतील जंतर-मंतर येथे अन्नत्याग आंदोलन सुरू केले आहे. त्यांच्या आंदोलनाचा केंद्रबिंदू केवळ एका परीक्षेपुरता मर्यादित नसून, देशातील प्रत्येक विद्यार्थ्याला प्रामाणिक आणि विश्वासार्ह परीक्षा व्यवस्था मिळावी हा आहे. 

हे आंदोलन एखाद्या व्यक्तीच्या किंवा पक्षाच्या विरोधाचे नसून, शिक्षण व्यवस्थेतील विश्वास पुन्हा प्रस्थापित करण्याची मागणी आहे. जेव्हा एखादा विद्यार्थी दिवस-रात्र मेहनत करूनही पेपरफुटी किंवा भ्रष्टाचारामुळे अन्यायाचा बळी ठरतो, तेव्हा त्याचा केवळ निकालच नाही तर संपूर्ण भविष्य धोक्यात येते. अशा परिस्थितीत विद्यार्थ्यांच्या मनातील विश्वास टिकवून ठेवण्यासाठी उत्तरदायित्व निश्चित करणे आणि दोषींवर कठोर कारवाई होणे आवश्यक आहे.

देशवासीयांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. कोणत्याही आंदोलनाकडे केवळ राजकीय चष्म्यातून न पाहता, त्यामागील मूलभूत प्रश्न समजून घेणे आवश्यक आहे. प्रत्येक नागरिकाने प्रामाणिक परीक्षा व्यवस्था, भ्रष्टाचारमुक्त शिक्षण प्रणाली आणि विद्यार्थ्यांना समान संधी या मूल्यांचे समर्थन करणे गरजेचे आहे. लोकशाहीमध्ये शांततापूर्ण आंदोलन आणि संवाद हे मत मांडण्याचे वैध मार्ग आहेत; त्याचबरोबर शासनानेही संवाद साधून योग्य तो निर्णय घेणे अपेक्षित आहे.

तरुणांची जबाबदारी याहूनही मोठी आहे. कारण प्रश्नाचा सर्वाधिक परिणाम विद्यार्थ्यांवर आणि तरुण पिढीवर होतो. तरुणांनी अफवा किंवा अपूर्ण माहितीवर विश्वास न ठेवता सत्य माहितीच्या आधारे भूमिका घ्यावी. संविधानिक आणि शांततापूर्ण मार्गाने आपले मत मांडावे, परीक्षा व्यवस्थेतील सुधारणांसाठी रचनात्मक सहभाग नोंदवावा आणि शिक्षणातील प्रामाणिकपणा जपण्यासाठी समाजात जनजागृती करावी. आजचा जागरूक विद्यार्थी उद्याच्या सक्षम भारताचा पाया आहे.

या आंदोलनातून भविष्यात सकारात्मक परिणाम घडू शकतात. परीक्षा प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता, डिजिटल सुरक्षा व्यवस्था मजबूत करणे, पेपरफुटी रोखण्यासाठी कठोर कायदे, दोषींवर जलद कारवाई, परीक्षा संस्थांची अधिक जबाबदारी आणि विद्यार्थ्यांचा परीक्षांवरील विश्वास वाढणे यांसारख्या सुधारणा घडू शकतात. यामुळे गुणवत्तेच्या आधारावर विद्यार्थ्यांना संधी मिळेल आणि देशाची शिक्षण व्यवस्था अधिक विश्वासार्ह बनेल.

मात्र, या आंदोलनातून अपेक्षित परिणाम साध्य होण्यासाठी शासन, विद्यार्थी, पालक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि समाज या सर्वांनी एकत्रितपणे संवाद आणि सुधारणा यांचा मार्ग स्वीकारणे आवश्यक आहे. कोणत्याही लोकशाहीत शांततापूर्ण आंदोलनाचा उद्देश संघर्ष निर्माण करणे नसून, सकारात्मक बदल घडवून आणणे हा असतो.

आज सोनम वांगचुक यांचे अन्नत्याग आंदोलन हे केवळ एका व्यक्तीचे आंदोलन नाही; ते देशातील लाखो विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी, शिक्षण व्यवस्थेवरील विश्वासाशी आणि गुणवत्तेला न्याय मिळवून देण्याच्या अपेक्षेशी जोडलेले आहे. म्हणूनच देशवासीयांनी आणि विशेषतः तरुणांनी या प्रश्नाकडे भावनेपेक्षा जबाबदारीने, तथ्यांच्या आधारे आणि राष्ट्रहिताच्या दृष्टीने पाहणे आवश्यक आहे. शिक्षणातील प्रामाणिकपणा, पारदर्शकता आणि न्याय हीच विकसित भारताची खरी पायाभरणी ठरेल.

        समाजमित्र नाशिक भाऊ चवरे

 जिल्हाध्यक्ष अखिल भारतीय मराठी साहित्य

             परिषद जिल्हा भंडारा.